Halide Edip Adıvar gençlere okuma tavsiyeleri verirken, Tanzimat edebiyatında bir önerim yok demesi

ensonhaber.com

Cumhuriyet dönemi edebiyatının usta kalemlerinden olan Halide Edip Adıvar, sadece yazmakla yetinmedi; siyaset de yaptı, Mustafa Kemal Atatürk’ün en yakınlarından biri oldu. Özellikle Kurtuluş Savaşı yıllarında Sultanahmet Meydanı’nda kalabalığa yaptığı ateşli konuşmasıyla bilinen Halide Edip, Türk edebiyatının en çok yazan ve eserleri çok tartışılan yazarların başında geliyor.

Özellikle Ateşten Gömlek romanı yazarın adıyla özdeşleşti adeta. Bu romanda Anadolu insanının bağımsızlık mücadelesini okuyoruz.

Halide Edip 15 Şubat 1922’de o dönemin önde gelen gazetelerinden olan Yenigün ile bir söyleşi gerçekleştirdi. Bu söyleşide kendisine sorulan “Gençlere okuma önerileriniz var mı?” sorusuna şöyle cevap veriyor Halide Edip;

“Gittikçe derinleşen uçurum”

“Bu suale verebileceğim cevabın ifadesinden emin değilim. Bence birinci şart sanatkarın mutlak kendi muhitinin mazisini, harsını yani manevi iklimini bilmesi. Fakat bu biliş yine bence sırf okumakla elde edilmez. Bunun en mühim kısmı kitaptan gelmiyor ve şuur değildir. Çocukken bizi uyuttukları ninniler, bize söyledikleri masallar, ev hayatımızın esaslı ve mahalli havası, ananesi bize bu harsı derinden derine telkin ediyor. Buna rağmen maziyle aramızda gittikçe derinleşen uçurumu biraz olsun doldurmak için bir Türk muharririnin asgari olarak şunları okuması lazımdır kanaatindeyim.”

Halide Edip’in tavsiye ettikleri

Halide Edip’in tavsiye ettiği okumlar ise şu şekilde;

Bütün halk masalları; yani Aşık Kerem, Leyla ve Mecnun, Aslı ile Kerem vesaire. Divan edebiyatının bir kısmı: yani Fuzulİ, Galip Dede, Nedim hatta biraz Nef’İ. Bizde yeni ile eski arasında belirip çabuk geçen Vasıf Enderunİ gibi natüralist mektep edebiyatı. Âşık Paşa’dan başlayarak Cevdet Paşa’ya kadar gelen bütün tarihleri, bilhassa Naima’yı.

Halide Edip sohbetin devamında kendisine sorulan “Ya Tanzimat edebiyatı” sorusunu da yanıtlıyor.

“Tanzimat edebiyatında bir şey tavsiye etmiyorum”

“Tanzimat edebiyatından bir şey tavsiye etmiyorum çünkü bu edebiyatı liseler ve üniversitenin esaslı bir surette talebeye okuttuğunu farz ediyorum.
Mektep hayatı geçtikten sonra okuyacağı muharriri her romancı kendi zevkine ve ihtiyacına göre tespit eder. Garp edebiyatında okunacak kitaplara gelince, bu da Türk romancısının zevkine göre değişir. Umumiyetle söylenecek şey, bugün sayısı gittikçe artan ve kökleri eski harslarda fikir ve sanat cereyanlarını her romancının takip etmesi lazımdır.”

Kitap sayfası için iletişim:

[email protected]m

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir